Willem de Vlam
Toneel om naar uit te kijken
Portret Willem de Vlam

In het kort

Willem de Vlam is toneelschrijver, webbouwer en UX -designer. (Over die laatste twee kun je hier meer lezen.) Samen met Tom Helmer richtte hij toneelgroep Opium voor het Volk op. Onder die vlag maakte hij van 2005 tot 2018 voorstellingen die in theaters door heel Nederland te zien waren. Daarna schreef hij vooral toneel in opdracht. Willem zit in het bestuur van de afdeling theaterauteurs van de Auteursbond en geeft al een paar jaar een cursus toneelschrijven aan de schrijversvakschool.

De (meteen heel erg) lange versie

Het begon met de Kwebbelaar. Tom Helmer en ik studeerden in de vroege jaren nul theaterwetenschap in Amsterdam. Onze vriendschap begon toen Tom het plan had opgevat om een verhaal van Tsjechov te gaan bewerken tot toneeltekst. Het verhaal heette In Een Landhuis - een titel waar je niet veel mee opschiet want zowat alles wat die man schreef speelde zich af in een landhuis.
Het leek Tom leuk als ik er in zou spelen. Hij liet me de tekst lezen en ik vond het ook een goed idee. Min of meer ongevraagd tikte ik een eerste opzet voor een eenakter en liet hem aan Tom lezen - per slot was ik theaterwetenschap gaan studeren met het doel toneelschrijver te worden. Deze eerste opzet beviel en we gingen samen aan de tekst vijlen en prutsen tot we ermee konden gaan repeteren. We kregen anderen zo gek om mee toe doen: Margreet Boersbroek en Nynke van den Bergh speelden de Tsjechov-dochters en Marcelina Oosthoek deed de productie. Op 11 september 2001 gingen we in première. Inderdaad - díe elf september.

Op 11 september 2001 gingen we in première. Inderdaad - díe elf september.

Het was een tof project om te doen en ik had kennis gemaakt met Tom’ s talent als dramaturg. Ik leerde zijn kritiek en suggesties zeer waarderen. We bezochten samen voorstellingen en kletsten daarna urenlang over wat we gezien hadden.
Het sprak dus vanzelf dat ik mijn eerste poging tot een serieuze toneeltekst, ‘3’,  aan Tom liet lezen om te vragen wat hij ervan vond. Hij was enthousiast en we besloten weer een voorstelling te gaan maken.

Opium voor het Volk

Samen met Paul Knieriem - die later nog een aantal teksten van me zou regisseren - speelden we zelf  ‘3’. We vonden een behoorlijk schimmig zaaltje in een kraakpand dat doorging voor kunstenaars-sociëteit. Het was een voordeel dat het volstond met enorme piepschuim blokken die we als tribune konden gebruiken. Er was nul budget - we spaarden alledrie 500 euro bij elkaar om spullen van te kopen. We belichtten de speelvloer met peertjes die we bedienden met een wanddimmer van de bouwmarkt op een plankje. Het was nogal indie

We speelden vijf avonden achter elkaar. Genoeg om tot de conclusie te komen dat we voor het acteren niet in de wieg waren gelegd. Maar ook dat er meer in deze tekst, en vooral: in deze samenwerking zat. 

We speelden vijf avonden achter elkaar. Genoeg om tot de conclusie te komen dat we voor het acteren niet in de wieg waren gelegd.

We besloten van Opium voor het Volk een echte professionele theaterproducent te maken. We vroegen een beetje subsidie aan, contracteerden acteurs Gerrit Dragt, Dion Vincken en Vincent Lodder en regisseur Carola Arons en gaven hen de tekst ‘3’ te spelen. Ondertussen regelden we weer kraakpanden om in te spelen, bouwde ik een website, deden we wat we konden om publiciteit te maken en theaterprogrammeurs de zalen in te krijgen. Dat lukte: 3 werd geselecteerd voor de serie nieuwe theatermakers en mocht in dat programma op tournee in echte theaters. 

Ondertussen werkten we aan onze nieuwe voorstelling ‘Blind’ - een solo voor theatermaakster Lizzy Timmers over het einde van de jaren negentig. Ook deze voorstelling werd opgepikt door het kleine-zaal circuit en vanaf dat moment konden we rekenen op de belangstelling van de theaterwereld voor wat we maakten.

cross